2021-10-21T20:04:19Z https://ijpps.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=7897

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 سمیه دهقان زاده زهرا تنها معافی کامران رهنما علی زمان میرآبادی رامین حیدری نماتد سیستی سویا Heterodera glycines یکی از مهم‌ترین بیمارگرهای محدودکنندۀ عملکرد سویا (Glycine max (L.) Merr.) در بسیاری از کشورهای تولیدکنندة این محصول به شمار می‌آید. کاربرد منابع مقاومت یکی از روش­های مؤثر در کنترل نماتد سیستی سویا است. در این بررسی، به‌منظور شناسایی رگه (لاین)­های مقاوم، واکنش 63 رقم و رگۀ سویا نسبت به نماتد سیستی سویا در شرایط اتاقک رشد و کشتزار بررسی شد. حساسیت یا مقاومت رگه­ها بر پایۀ شاخص نماتد مادۀ (Female Index) در رگۀ موردبررسی و رقم حساس استاندارد لی 74 به‌صورت درصد تعیین شد. نتایج آزمون‌های صحرایی نشان داد که از بین رگه­های موردآزمایش، 5 رگه به‌طور کامل مقاوم، 14 رگه به نسبت مقاوم، 22 رگه به نسبت حساس و 22 رگه به‌طور کامل حساس بودند. بیشتر رگه‌های دارای واکنش مقاوم و به نسبت مقاوم، دورگ‌های ناشی از تلاقی رقم مقاوم کتول (DPX) نسبت به نماتد سیستی سویا با رقم‌های رایج سویا بودند. با کشت رگه­های دارای واکنش مقاوم و به نسبت مقاوم، در اتاقک رشد و مقایسة واکنش آن­ها نسبت به رقم حساس استاندارد، نتایج آزمایش‌های صحرایی تأیید شد. Heterodera glycines حساسیت سویا شاخص ماده مقاومت 2016 05 21 1 9 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59204_7724fd0fc6fde14a4d09b394bbace7f4.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 مژگان قلی زاده وزوانی حسین دشتی روح اله صابری ریسه محمد رضا بی همتا بیماری پاخورۀ گندم با عامل (Gaeumannomyces graminis var. tritici) یکی از بیماری­های زیانبار ریشۀ گندم در سراسر جهان است. تابه‌حال رقم مقاومی نسبت به این بیماری در ذخایر توارثی (ژرم­پلاسم) گندم نان معرفی نشده است. در این بررسی 416 ژنوتیپ گندم نان، تهیه‌شده از نقاط مختلف ایران و خارج از کشور، در برابر جدایۀ T-41 این قارچ ارزیابی گلخانه­ای شدند. وزن خشک ریشه، ساقه و کل زی‌توده (بیوماس)، ارتفاع، شاخص نشانه‌های بیماری، شدت بیماری، وزن دانه در خوشه و شمار دانه در خوشه اندازه­گیری شدند. تجزیۀ واریانس صفات نشانگر اختلاف بسیار معنی­دار بین ژنوتیپ­ها بود. ژنوتیپ­های پاییزه مقاوم­تر از بهاره­ها بودند. در بعضی از ژنوتیپ­ها نظام ریشه­ای تیمارهای آلوده به‌طور شایان‌توجهی گسترش یافته بود و ریشه‌های اضافی در رویارویی با بیماری ایجادشده­ و بعضی از ژنوتیپ‌های پاییزۀ آلوده در گلخانه بدون رفع نیاز سرمایی آن‌ها به خوشه رفتند. احتمال دارد قارچ عامل بیماری سبب بهاره­سازی بعضی از ژنوتیپ­های پاییزه شده و وزن خشک ریشه همبستگی منفی و معنی­داری ***510/0-=r) با شدت بیماری داشت. ژنوتیپ­ها بر پایۀ میانگین نمرۀ بیماری به شش گروه تقسیم شدند؛ بنابراین یازده ژنوتیپ در گروه کامل مقاوم، 59 ژنوتیپ در گروه مقاوم، 64 ژنوتیپ در گروه نیمه مقاوم، 105 ژنوتیپ در گروه نیمه حساس، 104 ژنوتیپ در گروه حساس و 73 ژنوتیپ در گروه کامل حساس قرار داده شدند. پاخورۀ گندم ژرم پلاسم شدت بیماری مقاومت 2016 05 21 11 20 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59205_9f2d64577b7b7aed8fcafe462c04f95f.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 جعفر ابراهیمی‌فر ارسلان جمشیدنیا حسین اللهیاری سفید­بالک گلخانه Trialeurodes vaporariorum Westwood (Hem.: Aleyrodidae) آفتی چندین‌خوار (پلی‌فاژ) و کلیدی است که به دامنة گسترده‌ای از گیاهان آسیب وارد می‌سازد. زنبور انگلواره یا پارازیتویید (Hym.: Aphelinidae) Eretmocerus delhiensis Mani یک گونة تخمگذار تناوبی (Synovigenic) و ماده‌زا بوده که پوره‌های سفیدبالک گلخانه را انگلی (پارازیته) می‌کند. در این پژوهش شاخص‌های جمعیت‌شناختی (دموگرافی) این زنبور انگلواره روی سفیدبالک گلخانه در تغذیه از گیاه گوجه‌فرنگی در دمای 1±25 درجة سلسیوس، رطوبت نسبی 5±65 درصد و دورة نوری 16:8 ساعت (روشنایی: تاریکی) بررسی شد. شاخص‌های رشد جمعیت بر پایة جدول زندگی سن- مرحلة دوجنسی محاسبه شد. نتایج نشان داد که طول دورة تخم‌ریزی، طول عمر و میزان زادآوری برای این زنبور انگلواره به ترتیب 12/0±2/4، 5/0±74/20 روز و 72/0±43/17 تخم بود. بر پایة نتایج جدول زندگی شاخص‌های جمعیت‌شناختی شامل؛ نرخ خالص تولیدمثل (R0)، نرخ ناخالص تولیدمثل (GRR) به ترتیب 94/0±11/12 و 85/1±43/31 نتاج بر فرد، نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm)، نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ)، به ترتیب 0059/0±16/0، 007/0±17/1 بر روز و میانگین طول عمر یک نسل (T) و زمان دو برابر شدن یک نسل (DT) این زنبور انگلواره به ترتیب 35/0±66/15 و 25/0±35/4 روز برآورد شد. بر پایة نتایج به‌دست‌آمده، امید فراوانی وجود دارد تا از این انگلواره به‌عنوان یک عامل زیستی (بیولوژیک) در کنترل سفیدبالک گلخانه استفاده شود. Eretmocerus delhiensis امید به زندگی دموگرافی زادآوری ویژة سنی 2016 05 21 21 29 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59286_71dbb74e48b22b9e0e5e7cfdf6dab55c.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 سید علی اصغر فتحی مینوز برگ گوجه­فرنگی، Tuta absoluta (Meyrick)، یکی از آفات مهم گوجه‌فرنگی، Solanum lycopersicum L.، در ایران است. در این تحقیق تنوع گونه­ای دشمنان طبیعی مینوز برگ گوجه‌فرنگی و نسبت تراکم شکارگرها یا انگلواره (پارازیتویید)ها به تراکم تخم­ها یا لاروهای T. absoluta روی پنج رقم گوجه­فرنگی به نام­های Super Strain B، Super Chief، Mobil، Korral و Early Urbana Y در یک مزرعۀ آزمایشی در دو سال 1393 و 1394 بررسی شد. در این تحقیق، ده گونه شکارگر، چهار گونه زنبور انگلوارة لارو و یک گونه زنبور انگلوارة تخم گرد­آوری و شناسایی شدند. در بین دشمنان طبیعی، سن­های شکارگر Miridae و زنبورهای انگلوارة لارو Braconidae بیشترین درصد فراوانی نسبی را داشتند. شاخص تنوع شانون برای گونه­های دشمنان طبیعی بین پنج رقم گوجه­فرنگی اختلاف معنی‌داری را نشان نداد. میزان شاخص همانندی موریسیتا-هورن برای ترکیب گونه­ای دشمنان طبیعی بین پنج رقم­ گوجه­فرنگی در محدودۀ 932/0 تا 994/0 به دست آمد. در هر دو سال، بیشترین نسبت تراکم شکارگرها به تراکم تخم­ها و لاروهای مینوز (09/5 درصد در سال 1393 و 44/6 درصد در سال 1394)، بیشترین نسبت تراکم انگلواره‌های لاروی به تراکم لاروهای مینوز (92/3 درصد در سال 1393 و 75/3 درصد در سال 1394) و بیشترین نسبت تراکم انگلوارة تخم­ به تراکم تخم­های مینوز (67/1 درصد در هر دو سال) روی رقم Early Urbana Y ثبت شد. بنابراین می­توان نتیجه­گیری کرد که کشت رقم Early Urbana Y با افزایش نسبت تراکم شکارگرها یا انگلواره‌ها به تراکم تخم­ها و لاروهای T. absoluta می­تواند در برنامه­های مدیریت تلفیقی مینوز برگ گوجه­فرنگی در کشتزارهای گوجه‌فرنگی سودمند باشد. انگلی دشمنان طبیعی شکارگر فراوانی نسبی گیاهان میزبان 2016 05 21 31 42 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59287_11ddd93690227b294a96782183b2e8a1.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 آیت اله سعیدی زاده نماتدهای انگل گیاهی درون ریشه و خاک اطراف ریشه بسیاری از گیاهان در جمعیت­های مختلف یافت شده­اند. با توجه به ارزش زیستی فضای سبز شهری و اهمیت نماتدهای انگل گیاهی در کاهش رشد گیاهان در فضای سبز، موضوع شناسایی و تعیین فراوانی و پراکندگی این نماتدها در فضای سبز شهر تهران مورد توجه قرار گرفت. به‌منظور شناسایی نماتدهای انگل گیاهی، نمونه­برداری از ریزوسفر چمن و انواع گیاهان زینتی موجود در شماری از بوستان­های سطح شهر تهران به شمار 150 نمونه در شهریور و مهر ماه سال 1392 انجام شد. پس از انتقال نمونه‏ها‏ به آزمایشگاه، شستشوی خاک، جداسازی نماتدها، تثبیت و انتقال آن‌ها به گلیسیرین و تهیۀ اسلاید میکروسکوپی انجام گرفت. مشخصات ریخت‏شناسی و ریخت‏سنجی نماتدها با استفاده از میکروسکوپ نوری مجهز به لولۀ ترسیم بررسی شد. شناسایی گونه‏ها با استفاده از منابع علمی انجام‌شده و 28 گونه نماتد از 19 جنس تشخیص داده شد. در این میان جنس­های Filenchus، Criconemoides، Helicotylenchus، Pratylenchus و Criconema بیشترین تنوع گونه­ای را داشتند. در بین گونه­های بررسی‌شده بیشترین درصد فراوانی به ترتیب در Helicotylenchus pseudorobustus، Filenchus afghanicus وAphelenchus avenae   به میزان 3/57، 7/50 و 3/49 مشاهده شد. انگل گیاهی فضای سبز تهران نماتد 2016 05 21 43 49 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59288_017a0099102b1fe52c837a8e48d80e55.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 زهره هنرجو ابراهیم صداقتی حسین علایی پژمان خدایگان به‌منظور ایجاد یک برنامۀ کلی کنترل و پیشگیری از آلودگی قارچی در مراحل مختلف برداشت، حمل‌ونقل و انبارداری، پوده‌رست یا تعیین مایکوفلور و فراوانی قارچ‌های گندرو (ساپروفیت) در محصولات کشاورزی مورداستفاده در جیرۀ غذایی پرندگان اهمیت دارد. بیشتر گونه‌های قارچ ‌آسپرژیلوس در دمای محیط به‌خوبی رشد می‌کنند و در بیشتر مواد غذایی، آلودگی بالقوه به این قارچ و زهرابه‌های آن وجود دارد. شناسایی گونه‌ها برای پیشگیری از آلودگی زهرابه‌ای (توکسینی) جیرۀ غذایی ضروری است. بدین منظور 49 نمونه از جیرۀ غذایی پرمصرف پرندگان شامل شاهدانه، خرفه، ذرت، سورگوم، کتان، ذرت ایتالیایی، ارزن، گندم، دان مخلوط و سبوس برنج، پیش‌دان، رشد دانه و پایان‌دان از فروشگاه‌های توزیع خوراک پرندگان در استان‌های یزد، لرستان، مازندران، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، خراسان‌رضوی، فارس و کرمان تهیه و میزان آلودگی آن‌ها به قارچ آسپرژیلوس بررسی شد. جداسازی قارچ به روش‌های کشت مستقیم و سری رقت روی محیط کشت سیب‌زمینی دکستروز آگار و کاغذ صافی سترون (استریل) مرطوب انجام شد. در این پژوهش، 175 جدایه از جنس آسپرژیلوس به دست آمد و گونه‌های Aspergillus japonicus، A. tubingensis، A. flavus، A. fumigatus، A. tamarii، A. ochraceus، A. parasiticus و A. terreus بر پایۀ ویژگی‌های ریخت‌شناسی شناسایی شد. نتایج نشان داد که قارچ آسپرژیلوس با هر سه روش مورداستفاده و از همۀ نمونه‌ها جداسازی شد، اما روش کاغذ صافی مرطوب نتایج بسیار بهتری نسبت به دو روش دیگر داشت. گونۀ A. flavus به‌عنوان گونۀ غالب شناخته شد و جیره‌های غذایی گرد‌آوری‌شده از نمونه‌های شهرستان رفسنجان بیشترین درصد آلودگی به آسپرژیلوس را داشتند. آسپرژیلوس ایران جیرۀ‌ غذایی پرندگان قارچ‌های زهرابه‌زا 2016 05 21 51 60 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59289_3bfff6f6329328433e08c058569616d6.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 مهدی مهرابی کوشکی مریم باورساد رضا فرخی نژاد مهدی جمشیدی اشکان علی محمدی جنس Trichoderma قارچی تک‏نیائی است که بعضی از گونه‏های آن به‌عنوان عامل کنترل زیستی (بیوکنترل) شناخته می‏شوند. در این بررسی، یازده جدایه از هفت گونۀ‏ Trichoderma شامل Trichoderma harzianum، T. capillare، T. pleuroticola، T. asperellum، T. koningiopsis،T. brevicompactum و T. virens برای بررسی ارتباط تبارزایی (فیلوژنتیکی) آن‏ها با یکدیگر و با توالی گونه‌های مرجع ثبت‌شده در بانک ژن و ISTH استفاده شد. تودۀ میسیلیومی رشدکرده در محیط PDB با استفاده از کاغذ صافی گرد‏آوری و پس از خشک- ‏انجماد کردن، DNA ژنگانی (ژنومی) آن استخراج شد. نواحی ITS-rDNA و اینترون 2، 3 و 4 از tef1α با استفاده از آغازگرهای عمومی و اختصاصی افزایش و توالی‏یابی شدند. بررسی تبارزایی با الگوریتم درست‏نمایی بیشینه و انتخاب مناسب‏ترین مدل جانشینی نوکلئوتیدی با استفاده از نرم‏افزار MEGA 6 انجام شد. همۀ درختان تبارزایی حاصل، کلاد‏های معتبری برای بیشتر جدایه‏ها تولید کردند که ارتباط به نسبت یکسانی را از آن‏ها نشان ‏داد. در همۀ درختان تبارزایی به‌جز درخت مبتنی بر داده‌های حاصل از توالی‌یابی ناحیة ITS، جدایه‏هایT. koningiopsis  و T. asperellum یک کلاد قاعده‏ای معتبر ایجاد کردند. نتیجۀ بررسی تبارزایی که بر پایۀ توالی نواحی مختلف tef1α، اینترون 2 و3، اینترون 4 و هر سه اینترون، برای گونه‏های T. brevicompactum، T.virens، T.koningiopsis  و T.pleuroticola به دست آمد کلاد‏های معتبرتری نسبت به درخت حاصل از تجزیۀ توالی‌های‏ ITS نشان داند. تجزیه و تحلیل درست‌نمایی بیشینه که بر پایۀ توالی اینترون 4 از tef1α انجام شد، کلادهای معتبری برای بیشتر جدایه‏های Trichoderma ازجمله T. asperellum ایجاد کرد. این نتایج تأیید می‏کند که تبارزایی مبتنی بر اینترون 4 از tef1α گروه‏بندی تبارزایی مناسبی برای گونه‏های تریکودرما فراهم می‏کند. Trichoderma ITS tef1α و درست‌نمایی بیشینه 2016 05 21 61 70 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59290_9354adcb6460f974446da292aab1ec72.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 جواد خوشابی قدرت اله صباحی ایمان شریفیان تغییرپذیری رفتاری عامل‌های زیست (بیو)کنترل پس از در معرض ماندن آن­ها با ترکیب‌های آفت­کش، باعث عدم موفقیت کنترل تلفیقی آفات در بسیاری از موارد شده است. در این بررسی ضمن انجام زیست­سنجی روی حشره‌های کامل سن شکارگر Nesidiocoris tenuis به‌منظور تعیین سطح زیانبار بودن سه آفت­کش آبامکتین، استامی­پرید و ایندوکساکارب، اثرگذاری‌های جانبی این ترکیبات بر رفتار شکارگری سن شکارگر با تغذیه از تخم­های مینوز گوجه‌فرنگی، Tuta absoluta ارزیابی شد. آزمایش­ها در شرایط آزمایشگاهی (دمای 1±25 درجۀ سلسیوس، رطوبت نسبی 10±60 درصد و دورۀ نوری 16:8 تاریکی:روشنایی) انجام گرفت. از غلظت زیرکشندۀ ترکیب‌ها به‌صورت نهشت خشک روی برگ در مدت‌زمان 24 ساعت برای در معرض قرار گرفتن حشرۀ کامل شکارگر استفاده شد. مقادیر LC50 برای سه ترکیب آبامکتین، استامی­پرید و ایندوکساکارب به ترتیب 40/33، 55/36 و 43/204 میلی­گرم مادۀ مؤثره بر لیتر و مقادیر LC30 به ترتیب 42/20، 38/30 و 53/181 میلی­گرم مادۀ مؤثره بر لیتر برآورد شد. همۀ ترکیب‌های موردبررسی، نرخ حملۀ شکارگر را به‌صورت معنی­داری کاهش دادند، هرچند بیشترین تأثیر در تیمار ایندوکساکارب مشاهده شد. همچنین دو ترکیب ایندوکساکارب و استامی­پرید سبب افزایش معنی­دار زمان دستیابی شکارگر در مقایسه با شاهد شدند که میزان افزایش حاصله در تیمار حشره­کش ایندوکساکارب بیشتر از دیگر ترکیبات بوده است. آبامکتین با کمترین تأثیر رفتاری را در بین ترکیبات مورد آزمایش داشته است. بر پایۀ شاخص تأثیر کل (E) در طبقه­بندی IOBC، استامی­پرید (85درصد) و پس‌ازآن ایندوکساکارب (77درصد) برای سن شکارگر N. tenuis زیان­آور بوده و آبامکتین (38درصد) کم­زیان ارزیابی شد. اثرگذاری کشنده و زیرکشنده زمان دستیابی طبقه‌بندی IOBC مدیریت تلفیقی آفات نرخ حمله 2016 05 21 71 81 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59291_9d2e794ad9653011ca61f79f02c9b5ce.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 بیژن یعقوبی اکبر یاسمی هاشم امین‌پناه یکی از اقدام‌های لازم پیش از کشت گیاهان زراعی دوم، بینش کافی درزمینۀ تأثیر باقی‌ماندۀ علف‌کش‌های مصرف‌شده در کشت گیاه زراعی اصلی بر رشد گیاهان زراعی کشت ‌دوم است. این آزمایش به‌منظور بررسی تأثیر بازدارندگی احتمالی باقی‌ماندۀ برخی علف‌کش‌های انتخابی برنج برکشت شاهی و کاهو به‌عنوان محصولات غالب کشت ‌دوم انجام شد. عامل‌های آزمایش شامل علف‌کش‌های رایج شالیزار (تیوبنکارب، بوتاکلر، اکسادیارژیل، بن‌سولفورون‌متیل و مصرف نکردن علف‌کش (شاهد) و گیاهان محک (کاهو و شاهی)) بودند. علف‌کش‌های یادشده بنا بر عرف منطقه در کشت نشایی برنج مصرف و پس از برداشت برنج، آزمایش‌های زیست‌سنجی با استفاده از خاک شالیزارهای بالا در شرایط گلدانی انجام شد. نتایج نشان داد که تأثیر بازدارندگی باقی‌ماندۀ علف‌کش‌ها بسته به نوع گیاه کشت ‌دوم و نوع علف‌کش مصرفی شالیزار متفاوت بود. ریشۀ گیاهان محک در مقایسه با اندام‌های هوایی حساسیت بیشتری به باقی‌ماندۀ علف‌کش‌ها نشان دادند. بوتاکلر کمترین (9درصد≤) و اکسادیارژیل بیشترین (60درصد≤) میزان بازدارندگی بر گیاهان محک را داشت و علف‌کش‌های بن‌سولفورون‌متیل و تیوبنکارب نیز از لحاظ آماری تأثیر بازدارندگی همسان اکسادیارژیل بر ریشۀ گیاهان محک موردبررسی داشت. بر پایۀ نتایج این آزمایش، رشد گیاهان شاهی و کاهو به‌عنوان کشت‌ دوم در شالیزار می‌تواند به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر منفی باقی‌ماندۀ برخی از علف‌کش‌های شالیزار مانند اکسادیارژیل، بن‌سولفورون‌متیل و تیوبنکارب قرار گیرد. اکسادیارژیل بن‌سولفورون‌متیل بوتاکلر تیوبنکارب زیست‌سنجی 2016 05 21 83 91 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59292_b2039154d6e377105b5a5479a8b1da58.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 بدر السادات محمودی میمند روح اله صابری ریسه محمد مرادی حسین علایی امیر حسین محمدی تأثیر ناهمسازی (آنتاگونیستی) سی سویۀ باکتری Pseudomonas fluorescens جداسازی‌شده از خاک‌های مناطق مختلف روی Phytophthora drechsleri عامل انگومک (گموز) پسته در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه‌ای بررسی شد. در آزمایشگاه، برای ارزیابی توان بیوکنترلی سویه‌ها از آزمون کشت متقابل و متابولیت‌های فرار استفاده شد. در آزمون کشت متقابل سویۀ T17-4 با 904/61 درصد و در آزمون متابولیت‌های فرار سویۀ VUPF760 با 87/57 سبب بیشترین میزان کاهش رشد در بیمارگر شدند. در گلخانه، سویه‌های VUPF760 و VUPF506 به­ترتیب با 75/68 و 66/16 درصد بیشترین و کمترین تأثیر را در کاهش شدت بیماریزایی داشتند. در قسمت دوم آزمایش توانایی سویه‌های منتخب آزمایشگاهی به‌عنوان فعال‌کنندۀ سازوکار دفاعی گیاه پسته علیه بیماری فیتوفتورایی بررسی شد. میزان تغییرپذیری برخی ترکیب‌های دفاعی گیاهی از جمله آنزیم پراکسیداز، پلی‌فنل اکسیداز، فنیل آلانین آمونیالیاز و همچنین میزان فنل کل در روزهای 3، 6، 12 و 24 پس از مایه‌زنی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که سویه‌های باکتری فعالیت آنزیم‌های بالا و همچنین ترکیب‌های فنلی را در نهال‌های آلودۀ تیمارشده با عامل ناهمساز (آنتاگونیست) افزایش داد که این افزایش در روز ششم پس از مایه‌زنی، به بیشترین میزان خود رسید. سویه‌های باکتری توانایی متفاوتی در روند افزایشی آنزیم پراکسیداز، پلی‌فنل اکسیداز، فنیل آلانین آمونیالیاز و همچنین میزان فنل کل داشته به‌طوری‌که سویۀ VUPF760 بیشترین و سویۀ VUPF506 کمترین تأثیر را نشان دادند. انگومک فعالیت آنتی‌اکسیدانی کنترل بیولوژیک مقاومت القایی 2016 05 21 93 105 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59293_727a3ff691872ae0aa8f2175bf3a20d2.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 حسین نوری عزیز شیخی گرجان مهار شیمیایی علیه سن مادر Eurygaster integriceps Put. اغلب اوقات کارایی خوبی ندارد. کاربرد حشره‌کش‌های به نسبت پایدار و فرمولاسیون‌هایی که مدت پایداری حشره‌کش‌ها را افزایش می‌دهند می‌تواند ضمن افزایش کارایی کنترل شیمیایی سن مادر، میزان سطح مبارزه با پورۀ سن گندم را کاهش دهد. این آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، با شش تیمار، در چهار تکرار، در زمان سم‌پاشی علیه سن مادر در منطقۀ قزوین (ایستگاه تحقیقات کشاورزی اسماعیل‌آباد) در سال‌های 87-1386 اجرا شد. سم‌پاشی امولسیون‌ها و ریز (میکرو)کپسول توسط سمپاش پشتی موتوری مه‌پاش (اتومایزر) و دانه (گرانول)‌پاشی با دست توسط یک فرد ماهر انجام شد. تیمارها شامل : فنیترتیون EC 50%  1 لیتر در هکتار، فنیترتیون  G 5% 40 کیلو در هکتار، فنیترتیون CS 20%  2 لیتر در هکتار، دلتامترین EC 2.5%  300  میلی‌لیتر در هکتار، فیپرونیل G 0.2% 20 کیلو در هکتار و شاهد (بدون سم‌پاشی) بودند که کارایی آن‌ها در کنترل سن مادر، پوره‌ها و سن نسل جدید بررسی شد. محلول‌پاشی با حشره‌کش دلتامترین EC 2.5% علیه سن مادر، در کاهش درصد سن زدگی مؤثرتر بود، بیشتر تیمارها قادر به کاهش سن زدگی در حد استاندارد 2درصد نبودند. استفاده از حشره‌کش‌های پایرتروییدی مانند دلتامترین با فرمولاسیون ریزکپسول می‌تواند کارایی و دوام کنترل شیمیایی علیه سن مادر را افزایش دهد. دلتامترین سن گندم فرمولاسیون فنیتروتیون فیپرونیل 2016 05 21 107 114 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59294_28f0b252d1e108b1ffa8004f5db21ab2.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 حسین طاهری محمد جوان نیکخواه سید علی الهی‌نیا سید اکبر خداپرست مرتضی گل محمدی خشکیدگی سرشاخه‌ها و ریزش میوه پس از گلدهی ناشی از قارچ Colletotrichum gloeosporioides، از چالش‌های شایع تولید محصول در درختان مرکبات منطقۀ شمال کشور هستند. به علت افزایش آسیب و زیان بیماری در سال‌های اخیر که می‌تواند ناشی از تغییرپذیری ژنتیکی بیمارگر باشد، ساختار ژنتیکی این قارچ در جمعیت‌های شمال کشور بررسی شد. بدین منظور از چهارباغ در چهار منطقۀ رحیم‌آباد گیلان، رامسر، ساری و گرگان بازدید و نمونه‌های دارای نشانه‌های آلودگی درختان مرکبات گرد‌آوری شد. پس از شناسایی جدایه‌ها، انگشت‌نگاری DNA برای 144 جدایۀ قارچ با استفاده از هفت نشانگر ISSR به روش PCR انجام و شاخص‌های مربوط به تنوع ژنتیکی محاسبه شدند. تجزیۀ خوشه‌ای بر پایۀ ضریب همسانی جاکارد و روش UPGMA جدایه‌ها را در سیزده گروه قرار داد. میانگین تنوع ژنی و ژنوتیپی کل جمعیت‌ها به ترتیب برابر 33/0 و 49/0 محاسبه شد. میانگین تمایز ژنتیکی کم بین جمعیت‌ها (127/0)، توسط میزان جریان ژنی زیاد حاصل از نشانگرها (437/3) تأیید شد. بیشترین همانندی ژنتیکی بین دو جمعیت‌ گیلان و گرگان و کمترین آن بین دو جمعیت رامسر و ساری مشاهده شد. بنابراین فاصلۀ ژنتیکی بین نمونه‌های مرکبات رحیم‌آباد و رامسر و بین نمونه‌های رامسر و ساری با توجه به مسافت کمتر رحیم‌آباد تا رامسر نسبت به فاصلۀ رامسر تا ساری منطقی بود ولی نمونه‌های گیلان و گرگان در این رابطه روند غیرمعمول داشتند. بنا بر این تحقیق، جمعیت‌هایC. gloeosporioides مرکبات شمال کشور تنوع ژنتیکی دارند و پایین بودن میزان تمایز ژنتیکی و فاصلۀ ژنتیکی بین جمعیت‌ها مؤید وجود جریان ژنی بالا بین این جمعیت‌ها است. انگشت‌نگاری DNA تجزیۀ خوشه‌ای تنوع ژنی جریان ژنی 2016 05 21 115 127 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59295_601d720abca885d6a195eaafca86067f.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 فردوس رفیع زاده افشار ملیحه لطیفی در این پژوهش به بررسی طول عمر، تولیدمثل، بقا و نسبت جنسی کنۀ شکارگرAmblyseius swirskii Athias-Henriot (Acari: Phytoseiidae) با تغذیه از تخم کنۀ Koch  Tetranychus urticae در شرایط آزمایشگاهی رطوبت نسبی 10±75 درصد دورۀ نوری 16 ساعت روشنایی به 8 ساعت تاریکی و سه دمای 1±25، 1±30 و 1±35 درجۀ سلسیوس روی دیسک برگ­های توت‌فرنگی پرداخته شد. میانگین کل دورۀ رشدی کنۀ شکارگر از تخم تا بالغ کنۀ کامل در دماهای 25، 30 و 35 درجۀ سلسیوس به ترتیب 97/0±16/41، 49/0±98/35 و 49/0±39/33 روز به دست آمد. طول دوره‌های رشدی مراحل مختلف با افزایش دما از 25 درجۀ سلسیوس تا 35 درجۀ سلسیوس کاهش یافت. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) برای این کنۀ شکارگر در سه دمای 1±25، 1±30 و1±35 درجۀ سلسیوس به ترتیب 01/0±16/0، 01/0±21/0 و 01/0±23/0 روز 1- بود که بین سه دما اختلاف معنی­دار مشاهده شد. همچنین نرخ خالص تولیدمثل (R0) این کنۀ شکارگر در سه دمای یادشده به ترتیب 65/2±22/12، 20/2±34/17 و 19/2±31/16 نتاج بود که بین دمای 25 درجۀ سلسیوس با دو دمای دیگر اختلاف معنی­دار مشاهده شد. نتایج این پژوهش اطلاعاتی در مورد جمعیت‌شناسی (دموگرافی) کنۀ شکارگر A. swirskii در سه دما، روی کنۀ تارتن دولکه­ای فراهم کرده است. این نتایج نشان می­دهد که رشد جمعیت کنۀ شکارگر در دمای 35 درجۀ سلسیوس بیشتر از دو دمای دیگر است که می­توان این نتایج را برای مقایسۀ رشد جمعیت کنۀ شکارگر با دیگر دماها یا روی دیگر برنامه (رژیم­)های غذایی برای استفادۀ بهتر از این شکارگر در کنترل زیستی (بیولوژیک) استفاده کرد. Phytoseiidae باروری جدول زندگی 2016 05 21 129 137 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59296_fac0d861ddf652c870a48f675025292b.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 سمیرا حیدری حسین اللهیاری آزاده زاهدی گلپایگانی سفید بالک گلخانه و کنۀ تارتن دولکه­ای از جمله مهم‌ترین آفاتی هستند که به انواع گیاهان و محصولات گلخانه­ای را حمله می­کنند. کنۀAmblyseius swirskii  یک شکارگر عمومی است که می­تواند از هر دو این آفات تغذیه کند. در این بررسی میزان تغذیۀ این کنۀ شکارگر از مراحل مختلف رشدی هر یک از دوی آفت و ترجیح شکارگر بین مراحل مختلف رشدی هر یک از آفات و همچنین ترجیح غذایی و رفتار سوئیچینگ کنۀ A. swirskii بین مرحلۀ مرجح کنۀ تارتن دولکه‌ای و سفید بالک گلخانه در شرایط آزمایشگاهی (دمای ºC 1±25، رطوبت نسبی 10±70% و دورۀ نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی) بررسی شد. نتایج نشان داد که پوره­های سن‌های پایین سفید بالک گلخانه نسبت به دیگر مراحل رشدی این آفت و مراحل متحرک کنۀ تارتن دولکه­ای، نسبت به مرحلۀ تخم ترجیح داده شدند. مقایسۀ میانگین شاخص بتای منلی در آزمایش ترجیح کنۀشکارگر بین پوره­های سن‌های پایین سفید بالک گلخانه و مرحلۀ پروتونمف کنۀ تارتن دولکه­ای نشان‌دهندۀ ترجیح کنۀ شکارگر برای کنۀ تارتن دولکه­ای نسبت به سفید بالک گلخانه است. نتایج به‌دست‌آمده از بررسی سوئیچینگ نشان داد که تغییر نسبت سفید بالک گلخانه و کنۀ تارتن دولکه­ای منجر به تغییر خطی مقدار β نمی­شود و رفتار سوئیچینگ در این شکارگر وجود ندارد. به‌عبارت‌دیگر بدون توجه به فراوانی نسبی کنۀ تارتن دولکه­ای و سفید بالک گلخانه، کنۀ شکارگر کنۀ تارتن دولکه­ای را به سفید بالک گلخانه ترجیح می‌دهد. Trialeurodes vaporariorum Tetranychus urticae شاخص بتای منلی شکارگری غیرانتخابی کنۀ شکارگر 2016 05 21 139 150 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59297_9b3e0381040933e34842287ad2447898.pdf

2016-05-21 10.22059

دانش گیاهپزشکی ایران Iran J Plant Prot Sci 2008-4781 2008-4781 1395 47 1 علی الماسی مجید عسکری سیاهوئی یداله خواجه زاده شتة جالیز  Aphis frangulae gossypii Gloverیکی از آفات مهم خیار به­شمار‌ می‌آید و زنبور انگلوارة (پارازیتوئید) Lysiphlebus fabarum Marshallبه‌عنوان یک عامل زیست (بیو)کنترل، می‌تواند در کشتزارها و گلخانه­ها علیه این آفت به‌کار گرفته شود. در این پژوهش، حساسیت سن‌های مختلف پورگی شته و مرحلة شفیرگی زنبور به غلظت توصیه‌شدة مزرعه­ای و نیم غلظت آفت­کش­های استامی­پرید، دیکلرووس و آزادیراختین با روش غوطه­وری بررسی شد. همچنین اثرگذاری پایداری و آزمون زیست­سنجی آفت­کش­ها روی حشرة کامل انگلواره ارزیابی شد. نتایج نشان داد با افزایش سن پورگی شته، سمیت آفت­کش­ها به‌طور معنی­داری کاهش یافته است. آفت­کش دیکلرووس روی مرحلة شفیرگی زنبور، بیشترین تلفات را نشان داد. میزان LC50 استامی­پرید 18/28، دیکلرووس 052/7 و آزادیراختین 338/1780 میکروگرم بر لیتر روی زنبور محاسبه شد. بر پایة استاندارد سازمان جهانی کنترل زیستی (بیولوژیک)، آزادیراختین با پایداری کمتر از پنج روز، دیکلرووس بین 5 تا 15 و استامی­پرید بین 16 تا 30 روز به ترتیب در گروه ترکیب‌های ناپایدار (A)، کمی پایدار (B) و به نسبت پایدار (C) قرار گرفتند. برابر با نتایج به‌دست‌آمده در کنترل شتة جالیز، آزادیراختین قابلیت تلفیق بیشتری با زنبور انگلواره دارد. زیست‌سنجی و مرگ‌و‌میر سمیت باقی‌مانده غلظت کاهش‌یافته 2016 05 21 151 162 https://ijpps.ut.ac.ir/article_59298_411964317a5ae0f74d6002708be8e3bc.pdf