دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران دانش گیاهپزشکی ایران 2008-4781 56 2 2025 12 22 The role of familiarity in intragroup relationships and foraging behavior of the predatory mites Amblyseius swirskii and Neoseiulus californicus (Acari: Phytoseiidae) نقش آشنایی در روابط درون‌گروهی و رفتار کاوشگری کنه‌های شکارگر Amblyseius swirskii و Neoseiulus californicus (Acari: Phytoseiidae) 215 231 105025 10.22059/ijpps.2025.404155.1007095 FA پریسا جلیلی زنوزی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج،ایران آزاده زاهدی گلپایگانی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران علیرضا صبوری گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران نوید صحت نیاکی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران هلن محمدی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Journal Article 2025 10 22 In this study, we investigated the effect of familiarity on foraging behaviour of the predatory mites, <em>Amblyseius swirskii</em> and <em>Neoseiulus californicus</em>. The Predators were reared on the bean plants infested with two spotted spider mites. First the predators passed the same aging process. Each group was contained from 3 trios included two protonymps and a larva, colored to be easily recognized. Analysis were performed through F test in SPSS 25. grouping behaviour was tested. The results showed a significant difference between the paired distances (familiar protonymph, protonymph), (unfamiliar protonymph, protonymph), (familiar protonymph, larva), (unfamiliar protonymph, larva) and (unfamiliar larva, larva) in the 5^th, 35^th and 120^th minutes of experiment. The paired distances of protonymphs and larvae were compared at the 5^th, 35^th and 120^th minutes of experiment and we found an increase for the familiar protonymphs which was the least at the 120^th minute. The same trend was observed for the unfamiliar protonymphs. Comparing the paired unfamiliar nymphs, we found that the interidividual distances were decreased at the 120^th comparing with that at the 5^th minutes of experiment. Comparing the paired protonymph and larvae distances in either familiar or unfamiliar patterns, we found the individual distances decreased in a slowly manner in the latter one till the 120^th minute of the experiment. The paired distances of unfamiliar larvae showed no significant difference even when the data was compared between the 5^th and 120 th minutes of experiment. Comparing the mean length of dorsal shield, we found a significant bigger shield in familiar <em>A. swirskii</em> rather that the unfamiliar ones. در این پژوهش، نقش آشنایی اجتماعی در روابط درون‌گروهی، الگوی فاصله‌گذاری، و کارایی رفتاری دو کنه شکارگر<em>Amblyseius swirskii</em> Athias- Henriot و <em>Neoseiulus californicus</em> McGregor بررسی شد. هر دو گونه روی گیاه لوبیا و با استفاده از کنه تارتن دولکه‌ای  (<em>Tetranychus urticae </em>Koch) به‌عنوان طعمه پرورش یافتند. آزمایش‌ها در شرایط کنترل‌شده انجام شدند. در آزمون نخست، اثر آشنایی در مراحل نابالغ  <em>N. californicus</em>بر رفتار درون‌گروهی مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از هم­سن­سازی، هر گروه از سه Trio شامل دو پوره سن اول و یک لارو تشکیل شد که باهم آشنا و با Trio دیگر نا آشنا بودند و به منظور تشخیص رنگ­آمیزی شدند. تجزیه داده­ها در آزمون F در نرم­افزار SPSS25 نشان داد که آشنایی منجر به کاهش معنی‌دار فاصله بین افراد آشنا در مقایسه با افراد ناآشنا می‌شود و این تفاوت در بازه‌های زمانی ۵، ۳۵ و ۱۲۰ دقیقه حفظ شد. همچنین، در پوره‌های سن یک، فاصله بین افراد آشنا در طول زمان به‌طور پیوسته کاهش یافت، در حالی که در لاروها به دلیل تحرک پایین تفاوتی مشاهده نشد. در آزمون دوم، اثر آشنایی بر فاصله جفتی افراد، پراکنش پوسته‌های ریخته‌شده، میزان شکارگری و اندازه بدن در دو گونه شکارگر ارزیابی شد. فاصله بین افراد و پوسته‌ها در تمام مراحل رشدی در گروه‌های آشنا به‌طور معنی‌داری کمتر از ناآشناها بود، که بیانگر تمایل بیشتر به تجمع و تشکیل گروه است. همچنین، میزان شکارگری از تخم‌های T. urticae در گروه‌های آشنا در هر دو گونه افزایش معنی‌داری نشان داد. در مقایسه میانگین طول صفحه پشتی، تنها در A. swirskii تفاوت معنی‌داری مشاهده شد، به‌طوری‌که میانگین طول صفحه پشتی در افراد آشنا بیشتر از افراد ناآشنا بود. به‌طور کلی، نتایج نشان داد که آشنایی اجتماعی یکی از عوامل کلیدی در بهینه‌سازی تعاملات گروهی، کاهش فاصله فضایی، و افزایش کارایی تغذیه در کنه‌های شکارگر است. این پدیده می‌تواند از طریق کاهش هزینه‌های رفتاری و انرژی مصرفی در تعاملات درون‌گونه‌ای، به بهبود موفقیت بقا، رشد و شکارگری منجر شود. درک بهتر از نقش آشنایی در رفتارهای اجتماعی کنه‌های شکارگر می‌تواند در بهینه‌سازی برنامه‌های پرورش انبوه و استفاده مؤثرتر از آن‌ها در سامانه‌های کنترل زیستی کاربرد داشته باشد.  https://ijpps.ut.ac.ir/article_105025_e084720f37e0f1b2e29d5b83e8d773b0.pdf