دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران دانش گیاهپزشکی ایران 2008-4781 56 2 2025 12 31 The effect of savory oil on green mold disease of edible mushrooms (Agaricus bisporus) and increasing its yield and some quality characteristics اثر روغن مرزه بر کنترل بیماری کپک سبز قارچ خوراکی (Agaricus bisporus) و افزایش عملکرد و برخی خصوصیات کیفی آن 363 379 105801 10.22059/ijpps.2026.410315.1007112 FA مژده دوستی واحد تحقیق و توسعه شرکت راژ فدک مهرشهر، کرج ، ایران. مونا کاووسی گروه حشره‎شناسی و بیماری‎های گیاهی، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران. ایران آزاد عمرانی واحد تحقیق و توسعه شرکت دانش میوه خاورمیانه، کرج، ایران 0009-0001-3923-837X محمد سعید موحدی اصل واحد تحقیق و توسعه شرکت راژ فدک مهرشهر، کرج ، ایران فهیمه صالحی واحد تحقیق و توسعه شرکت دانش میوه خاورمیانه، کرج، ایران مرتضی رجبی دانش ‎آموخته دوره کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران میلاد بگری دانش ‎آموخته دوره کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. شایان محمدی دانش آموخته دوره کارشناسی ارشد علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران مسعود احمدزاده گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران. ایران 0000-0003-2009-4131 Journal Article 2025 12 22 The button mushroom (<em>Agaricus bisporus</em>) is regarded as one of the most important protein-rich agricultural products and serves as a valuable source of essential amino acids, vitamins, and minerals. One of the major challenges in mushroom cultivation is the occurrence of<strong> </strong><strong>green mold</strong><strong>,</strong> which can cause substantial economic losses. Continuous application of chemical fungicides not only contributes to environmental contamination and poses risks to human health, but also leads to the development of resistance in pathogenic strains, thereby complicating disease management. In this study, the <strong>antifungal activity of savory oil</strong><strong>,</strong> produced by the Danesh-Miveh Company, was evaluated against green mold of button mushroom under both laboratory and cultivation-room conditions. In addition, the effects of this compound on mushroom growth parameters, including yield, weight loss percentage, and firmness, were assessed. The results indicated that the concentration of <strong>2000 ppm</strong> of savory oil exhibited the highest inhibitory effect on mold growth. The <strong>MIC and MFC</strong> values for this compound were determined to be <strong>2000 ppm</strong>, while the <strong>EC₅₀</strong> value was <strong>1000 ppm</strong>. Moreover, bactericidal activity against <em>Bacillus velezensis</em> UTB96 was also observed at 2000 ppm. According to the findings, this compound did not exert any negative impact on mushroom performance. Therefore, savory oil can be considered an <strong>effective biological alternative</strong> to chemical pesticides for controlling green mold in mushroom cultivation, while also helping prevent environmental hazards and risks associated with human health. قارچ خوراکی دکمه‌ای (<em>Agaricus bisporus</em>) یکی از محصولات مهم پروتئینی و منبع عالی برای بعضی از اسیدهای آمینه، ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند. کپک سبز قارچ خوراکی یکی از مشکلات رایج در صنعت پرورش قارچ است که خسارات قابل توجهی به محصولات وارد می‌کند. استفاده مکرر از سموم شیمیایی علاوه بر ایجاد آلودگی محیط زیست و تهدید سلامت انسان، باعث ایجاد مقاومت در سویه‌های بیماریزا شده است که کنترل این بیماری‌ را دشوار می‌کند. در این پژوهش، فعالیت ضدقارچی روغن مرزه تولید شده توسط شرکت دانش میوه بر بیماری کپک سبز قارچ خوراکی در شرایط آزمایشگاه و سالن مورد بررسی قرار گرفت. همچنین اثر این ماده بر شاخص‌های رشدی قارچ خوراکی اعم از عملکرد، درصد کاهش وزن و سفتی مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که غلظت ۲۰0۰ پی‌پی‌ام روغن مرزه  بیشترین میزان ممانعت از رشد کپک را به همراه داشت.MIC  و MFC برای روغن مرزه 2000 پی‌پی‌ام و EC₅₀ برای این ترکیب 1000 پی‌پی‌ام تعیین شد. علاوه بر آن، اثرات باکتری‌کشی علیه سویه <em>Bacillus velezensis </em>UTB96<em> </em>نیز در غلظت 2000 پی‌پی‌ام مشاهده شد. همچنین طبق نتایج، این ترکیب اثر منفی بر عملکرد قارچ خوراکی نداشت. بنابراین، روغن مرزه به عنوان گزینه‌ زیستی مؤثر می‌تواند جایگزین مناسبی برای سموم شیمیایی در کنترل کپک سبز قارچ خوراکی باشد و از پیامدهای زیان‌بار زیست‌محیطی و تهدیدهای مرتبط با سلامت انسان جلوگیری کند.  https://ijpps.ut.ac.ir/article_105801_5451fc8d40a87f119e365635d4b4a307.pdf