دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران دانش گیاهپزشکی ایران 2008-4781 56 2 2025 12 22 Biological control of Take-all disease of wheat using two fungal endophytes, Penicillium canescens and Penicillium hordei کنترل زیستی بیماری پاخوره گندم با استفاده از دو قارچ اندوفیت Penicillium canescens و Penicillium hordei 319 342 106104 10.22059/ijpps.2026.409466.1007101 FA معصومه غلامی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران جهانشیر امینی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران جعفر عبداله زاده گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران مراحم آشنگرف گروه علوم زیستی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Journal Article 2026 01 12 In this study, two endophytic fungi isolate Ag1T5 and TB4L1 were isolated from Aegilops triuncialis and Triticum boeoticum, respectively. They were identified as Penicillium canescens Ag1T5 and Penicillium hordei TB4L1 based on phenotypic characteristics and molecular phylogenetic analysis of the calmodulin gene (Cam) sequences. Then, their abilities as potential biological control agents (BCAs) against Gaeumannomyces graminis var. tritici (Ggt) were evaluated in vitro and greenhouse conditions. In dual-culture method assay, isolates P. canescens Ag1T5 and P. hordei TB4L1 reduced Ggt growth by 52.65% and 70.69%, respectively. Antifungal effects of culture filtrates were observed for P. canescens with 38.11% inhibition, followed by the P. hordei (29.44%). Unlike, the volatile metabolites of selected endophytic fungi had low effect on growth of Ggt in vitro (2.07 to 10.33%). Fungal endophytes produced antifungal metabolites such as chitinase, cellulase, siderophore, protease and pectinase. Both isolates did not produce HCN and they were not able to phosphate solubilization. Furthermore, both isolates produced auxin (1.57-2.09 µg/mL) and gibberellin hormones (28.85-29.91 µg/mL), which significantly enhanced growth parameters of wheat plants. Disease severity of take-all were reduced by Ag1T5 with 83.57%, followed by TB4L1 (38.74%) in greenhouse conditions. In conclusion, both selected endophytic fungi were reduced disease severity of wheat take-all disease and were improved growth parameters of wheat plant under greenhouse conditions. Moreover, P. canescens Ag1T5 is good candidate, which might be useful in protection of wheat plant against take-all disease under field conditions. در این تحقیق، دو جدایه قارچ اندوفیت Ag1T5 و TB4L1 بترتیب از Aegilops triuncialis وTriticum boeoticum جداسازی گردید. بر اساس خصوصیات ریخت شناسی و توالی ناحیه کالمودولین (CaM) این دو جدایه به عنوان Penicillium canescens و Penicillium hordei شناسایی شدند. هر دو جدایه P. canescens و P. hordei رشد پرگنه قارچ بیمارگر را در روش کشت متقابل بترتیب به میزان 65/52 و 69/70 درصد کاهش دادند. همچنین ترکیبات غیر فرار (فیلتر شده) P. canescens و P. hordei رشد پرگنه قارچ بیمارگر را بترتیب به میزان 11/38 و 44/29 درصد کاهش دادند. برعکس، ترکیبات فرار این دو جدایه قارچ اندوفیت تاثیر قابل توجهی روی رشد پرگنه قارچ بیمارگر نداشتند (33/10 و 07/2 درصد). هر دو جدایه ترکیبات ضد قارچی مثل کتیناز، سلولاز، سیدروفور، پروتیناز و پکتیناز تولید کردند. هر دو جدایه قادر به تولید سیانید هیدروژن نبودند و توانایی حلالیت فسفات را نیز نداشتند. علاوه بر این، هر دو جدایه اندوفیت قارچی هورمون اکسین (57/1 تا 09/2 میکروگرم در میلیلیتر) و جیبرلین (85/28 تا 91/29 میکروگرم در میلیلیتر) تولید کردند که روی بهبود شاخص‌های رشد گیاه گندم تاثیر داشتند. شدت بیماری پاخوره گندم در شرایط گلخانه توسط دو جدایه P. canescens و P. hordei بترتیب به میزان 57/83 و 74/38 درصد کاهش یافت. هر دو جدایه قارچ اندوفیت انتخابی شدت بیماره پاخوره گندم را کاهش و شاخص‌های رشدی گندم را بصورت معنیداری افزایش دادند. بنابراین، جدایه P. canescens Ag1T5 به عتوان یک جایگزین خوب ممکن است در دفاع از گیاه گندم در مقابل بیماری پاخوره گندم در شرایط مزرعه موثر باشد.

https://ijpps.ut.ac.ir/article_106104_14f2deb576d1a9264deb4fb40c7c47b7.pdf